Wordt wijn echt steeds goedkoper?

Een opvallende conclusie

In het economenvakblad ESB verscheen onlangs een analyse met een opvallende conclusie: alcohol/ wijn is de afgelopen jaren relatief goedkoper geworden. Niet omdat de prijzen dalen, maar omdat inkomens harder stijgen dan de prijzen van alcoholische dranken. 

als je kijkt naar wat mensen gemiddeld verdienen, kunnen ze er relatief meer van kopen dan tien jaar geleden

Dat is een belangrijk onderscheid. In absolute zin zijn flessen wijn, bier en sterke drank vaak wel duurder geworden. Maar als je kijkt naar wat mensen gemiddeld verdienen, kunnen ze er relatief meer van kopen dan tien jaar geleden.

Inkomens stijgen sneller dan drankprijzen

Volgens de analyse zijn alcoholprijzen sinds ongeveer 2014 met zo’n twintig procent gestegen. In diezelfde periode nam het mediane inkomen echter met bijna vijftig procent toe. 

Het gevolg: alcohol wordt, in verhouding tot het inkomen, steeds betaalbaarder. En dat geldt niet alleen voor drank, maar ook voor andere producten die als “ongezonder” worden gezien, zoals bepaalde voedingsmiddelen.

Accijns speelt een beperkte rol

Een belangrijk punt uit het artikel is de rol van accijnzen. Bij tabak vormt accijns een groot deel van de prijs, maar bij alcohol ligt dat aandeel aanzienlijk lager.

Zo bestaat bij een biertje in de horeca slechts een klein percentage van de prijs uit accijns. In de supermarkt en bij gedistilleerd ligt dat aandeel wel hoger, maar nog steeds duidelijk onder het niveau van tabak. De conclusie van de auteur is dan ook dat prijsbeleid bij alcohol relatief beperkt wordt ingezet.

Pleidooi voor indexatie

Daarom wordt in het artikel voorgesteld om accijnzen op alcohol structureel te laten meestijgen met inkomens. Bijvoorbeeld door ze eens in de paar jaar te indexeren.

Het idee daarachter is dat grotere, periodieke prijsstijgingen meer effect hebben op gedrag dan kleine jaarlijkse aanpassingen.

Wat betekent dit in de praktijk?

Voor de gemiddelde wijnliefhebber voelt dit misschien anders. Veel mensen merken juist dat een goede fles wijn duurder is geworden. Dat klopt ook: kosten voor transport, glas, energie en arbeid zijn flink gestegen.

Maar economen kijken naar een andere maatstaf: de verhouding tussen prijs en inkomen. En volgens die rekensom is alcohol voor veel consumenten toegankelijker geworden.

Bron: ESB